İktisat her çeşit insanın hayatının bir köşesinde yeri olan önemli bir konudur. Özellikle ticaret ile uğraşan kişilerin iktisat bilimine dair çeşitli birçok faaliyette bulunduklarını söyleyebiliriz. İktisat alanında gelişen değişimlere baktığımızda özellikle son zamanlarda değişimlerin daha çok bilgiye dayalı ve davranışsal şekilde gerçekleştiği görülünce insanların aklına davranışsal ekonomi nedir sorusunu getirmiyor değil. Bunun yanında alınan son Nobel ödüllerinde de bilim adamlarının daha çok davranışsal ekonomi alanında çalışan kişiler olması, davranışsal ekonomi modelinin ön plana çıkmasında etkili olarak gösterilebilir.
Davranışsal ekonomi bir çeşit ekonomi modelidir ve bu modelde yapılan tüketimler ile satın alma faaliyetleri hem en ekonomik olan ürünler üzerinden gider hem de psikolojik, teknolojik ve de sosyolojik etkileşimlerde bulunur. Bir diğer ifade ile açıklamak gerekirse davranışsal ekonomi modeli, alınan ekonomik kararların daha çok rasyonel temellere dayandırılması olarak karşımıza çıkar. Bir tür Neo-Klasik ekonomi anlayışıdır diyebiliriz. İnsanların yapmış oldukları alışverişlerde ve tüketimlerde kendi yararlarını gözeterek hareket etmeleri ve davranışlarının bu yönde ilerlemesiyle daha mantıklı sonuçlar aldıkları görülür.
Davranışsal Ekonominin Temelleri Nelerdir?
Davranışsal ekonominin temeline bakıldığında insanların karar verme aşamasında etkilendikleri faktörler ve bunların hangi yönde değişim gösterdiği önemli olmaktadır. Yapılan araştırmalar ve açıklamalar gösterir ki davranışsal ekonomi modeli temelde esas olarak ikiye ayrılmaktadır.
- İlk olarak mantık temeline dayandığı belirtilebilir. Açıklamak gerekirse ekonomik karar alma sürecinde ve sürecin yönetilmesinde kişilerin daha çok analitik ve rasyonel olarak hareket ettikleri bu sayede mantıklı nedenlere dayandırarak daha iyi sonuçlar aldığı görülür.
- Dayandırılan diğer temelde ise mantık yerine daha çok hislere göre sergilenen davranışlar dikkate alınmaktadır. Bu aşamadaki karar alma sürecinde kişiler sezgilerine göre hareket ederler. Ekonomilerini yönetme sürecinde çoğunlukla duygusal davranırlar.
Davranışsal ekonomi modelinde insanlar karar verirken sadece kendi düşüncelerine göre hareket etmezler. Karar verme sürecini yönetirken etkilendikleri bazı çevresel faktörler ve tetikleyiciler de bulunmaktadır.
Davranışsal Ekonomide Etkili Olan Faktörler Nelerdir?
- Havanın nemli olması ya da hava dalgalarının sıcak olması
- Mevsim değişiklikleri ve ay döngüsü
- Rüzgârlı havalar ve rüzgarın şiddet derecesi
- Havanın sıcak, soğuk, açık ya da kapalı olması
- Yaşanan fırtınalar ve elektromanyetik fırtınalar
- Uyku kalitesindeki değişiklikler ve düşüşler
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder